Εκπαιδευτικός ΠΕ05 Γαλλικής Γλώσσας, Δημοτικό Σχολείο Παστίδας, Ρόδος

agapilam@gmail.com

Περίληψη

Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό να παρουσιάσει τον τρόπο που σχεδιάσαμε και ολοκληρώσαμε το ευρωπαϊκό πρόγραμμα eTwinning «Mes premiers contacts en français» με τους μαθητές της Ε′ τάξης του Δημοτικού Σχολείου Παστίδας Ρόδου κατά το σχολικό έτος 2025–2026. Ο βασικότερος στόχος μας ήταν να φέρουμε τους μαθητές μας σε μια πρώτη, αυθεντική επαφή με τη γαλλική γλώσσα και παράλληλα να νιώσουν τη χαρά της επικοινωνίας μέσα από βιωματικές και δημιουργικές δραστηριότητες. Μέσα από αυτό το ταξίδι, τα παιδιά έμαθαν γαλλικά, ανακάλυψαν τον τρόπο να συνεργάζονται, βελτίωσαν τις ψηφιακές τους δεξιότητες και γνώρισαν νέους πολιτισμούς.
Στο ευρωπαϊκό αυτό έργο, το σχολείο μας συνεργάστηκε με σχολεία από την υπόλοιπη Ελλάδα, την Ιταλία, την Πορτογαλία, την Ισπανία, την Τυνησία και την Πολωνία. Οι μαθητές μας αντάλλαξαν παραδοσιακά γράμματα και κάρτες, έμαθαν να παρουσιάζουν τον εαυτό τους στα γαλλικά, σχεδίασαν το δικό τους λογότυπο και επικοινώνησαν ζωντανά σε διαδικτυακές συναντήσεις μέσω της πλατφόρμας TwinSpace. Για την υλοποίηση των δράσεων αυτών, επιστρατεύσαμε τη φαντασία μας και πολλά σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, όπως το Canva, το Genially, το Mentimeter, το La Digitale, το Clipchamp και το Padlet.
Στο άρθρο αναλύονται όλες οι παιδαγωγικές μέθοδοι που εφαρμόσαμε, όπως η ομαδοσυνεργατική και η βιωματική μάθηση. Επίσης, σημειώνεται ο τρόπος με τον οποίο συνδέσαμε τα Γαλλικά με άλλα μαθήματα (διαθεματικότητα), η διαδικασία της αξιολόγησης και αυτοαξιολόγησης από τους ίδιους τους μαθητές, καθώς και οι στρατηγικές διάχυσης των αποτελεσμάτων στην ευρύτερη κοινότητα.

Λέξεις-κλειδιά: eTwinning, μάθηση μέσω έργου, συνεργατική διδασκαλία, ψηφιακά εργαλεία,

English Abstract

Title: Mes premiers contacts en français: Teaching Methods in an eTwinning Project – Design and Implementation

This article presents the eTwinning project «Mes premiers contacts en français» designed for 5th-grade primary school students (French level A1) during the 2025–2026 academic year. The project successfully introduced pupils to authentic Francophone communication, providing their first real-world language experiences within a safe, experiential learning environment. Through international collaboration, it effectively developed students” language, digital, and social skills, strengthened teamwork, and fostered intercultural awareness.
Students and teachers from the Primary School of Pastida, Rhodes, partnered with schools across six countries: Greece, Italy, Portugal, Spain, Tunisia, and Poland. Collaboration was facilitated via the TwinSpace platform, where students created personal profiles for secure interaction. Pupils exchanged traditional letters and Christmas cards, presented their schools and regional traditions in French, and participated in co-creating the project logo. Digital tools including Genially, Mentimeter, StoryJumper, Canva, and Padlet supported the collaborative production.
The article focuses comprehensively on the pedagogical methods utilized (project-based learning, collaborative learning, differentiated instruction), project design methodology, ICT integration, interdisciplinarity, student-led evaluation, and dissemination strategies.

Keywords: project-based learning, collaborative learning, digital tools, eTwinning, French language teaching,

Résumé en français

Titre : Mes premiers contacts en français : Méthodes d’enseignement dans un projet eTwinning – Conception et mise en œuvre

Cet article présente le projet eTwinning intitulé « Mes premiers contacts en français », destiné aux élèves de cinquième année de l’école primaire (niveau A1 en français) au cours de l’année scolaire 2025–2026. Ce projet a pour but d’initier les élèves à la communication en français, leur offrant ainsi leurs premières expériences linguistiques authentiques dans un environnement d’apprentissage à la fois sécurisé et expérientiel. Le projet favorise la collaboration entre les élèves, ce qui leur permet de développer leurs compétences linguistiques, numériques et sociales, tout en renforçant le travail d’équipe et en encourageant la conscience interculturelle.
Des élèves et des enseignants de l’École primaire de Pastida, située à Rhodes, ont formé des partenariats avec des écoles de six pays : la Grèce, l’Italie, le Portugal, l’Espagne, la Tunisie et la Pologne. La collaboration s’est déroulée via la plateforme TwinSpace, où les élèves ont créé des profils personnels sécurisés. Ils ont échangé des lettres et des cartes de Noël, ont présenté leurs traditions en français, et ont participé à la co-création du logo du projet. Des outils numériques tels que Genially, Mentimeter, StoryJumper, Canva et Padlet ont soutenu cette production.
L’article se concentre sur les méthodes pédagogiques (apprentissage par projet, apprentissage collaboratif, enseignement différencié), la méthodologie de conception, l’intégration des TIC, l’interdisciplinarité, l’évaluation et les stratégies de diffusion.

Mots-clés : apprentissage par projet, apprentissage collaboratif, outils numériques,eTwinning,

Εισαγωγή

Η διδασκαλία της ξένης γλώσσας σε μικρές ηλικίες θεωρείται μια απαιτητική πρόκληση, αλλά ταυτόχρονα και μια διαδικασία γεμάτη δημιουργικότητα. Όταν η γλώσσα-στόχος δεν αποτελεί ένα απλό αντικείμενο μελέτης αλλά μετατρέπεται σε αυθεντικό μέσο επικοινωνίας με συνομηλίκους από άλλες χώρες, η μαθησιακή εμπειρία αποκτά μια εντελώς διαφορετική διάσταση. Η προσέγγιση αυτή αναδεικνύει τη σημασία της βιωματικής μάθησης, της διαθεματικότητας και μιας προσαρμοσμένης μεθοδολογίας που τοποθετεί τον μαθητή στο επίκεντρο, ως ενεργό συμμετέχοντα στη μαθησιακή διαδικασία (Vanthier, 2009).

Στο πλαίσιο αυτό, η παιδαγωγική του project (pédagogie de projet) αποτελεί ιδανικό μέσο για την εφαρμογή της «προοπτικής δράσης» (perspective actionnelle) του Κοινού Ευρωπαϊκού Πλαισίου Αναφοράς για τις Γλώσσες (CECRL). Επιτρέπει στους μαθητές να λειτουργούν ως «κοινωνικοί δρώντες» (Puren, 2006; Conseil de l’Europe, 2001), χρησιμοποιώντας τη γλώσσα για να φέρουν εις πέρας πραγματικές, συλλογικές εργασίες. Αντί, λοιπόν, να περιορίσουμε τους μαθητές στην τάξη με ασκήσεις προσομοίωσης, τους ζητήσαμε να δράσουν, να μιλήσουν και να δημιουργήσουν σε ένα πραγματικό πλαίσιο συνεργασίας μέσω της γαλλικής γλώσσας.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, σχεδιάσαμε και υλοποιήσαμε το ευρωπαϊκό έργο eTwinning «Mes premiers contacts en français». Το πρόγραμμα απευθύνθηκε σε μαθητές της Ε′ Δημοτικού που έκαναν τα πρώτα τους βήματα στη γαλλική γλώσσα (επίπεδο Α1), με σκοπό να μετατρέψει το μάθημα από μια τυπική σχολική υποχρέωση σε ένα συλλογικό, βιωματικό και διαπολιτισμικό ταξίδι. Μέσω της συνεργασίας με σχολεία-εταίρους από έξι ευρωπαϊκές και μεσογειακές χώρες, οι μαθητές μας χρησιμοποίησαν τα γαλλικά ως κοινό κώδικα επικοινωνίας και ανταλλαγής με μαθητές που βρίσκονται επίσης στα αρχικά στάδια εκμάθησης.

Το παρόν άρθρο παρουσιάζει αναλυτικά το παιδαγωγικό πλαίσιο, τα ψηφιακά εργαλεία, τις δραστηριότητες και τα αποτελέσματα του έργου, ευελπιστώντας να αποτελέσει μια χρήσιμη «καλή πρακτική» για εκπαιδευτικούς που επιθυμούν να εντάξουν τη φιλοσοφία του eTwinning στη γλωσσική διδασκαλία της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Παιδαγωγικό Πλαίσιο και Μέθοδοι

Κατά τη διάρκεια του έργου εφαρμόστηκαν σύγχρονες παιδαγωγικές μέθοδοι που τοποθέτησαν τον μαθητή στο επίκεντρο της μαθησιακής διαδικασίας:

• Μάθηση μέσω έργου (Project-based learning): Κάθε δραστηριότητα —όπως η συγγραφή των γραμμάτων, η διακόσμηση των φακέλων, ο σχεδιασμός των χριστουγεννιάτικων καρτών και η δημιουργία του λογότυπου— μετατράπηκε σε ένα ξεχωριστό έργο με σαφή δομή. Σύμφωνα με την προοπτική δράσης (approche actionnelle) του CECRL, η παιδαγωγική αυτή προσφέρει το ιδανικό πλαίσιο ώστε οι μαθητές να λειτουργούν ως κοινωνικοί δρώντες (Puren, 2006).
• Ομαδοσυνεργατική μάθηση: Οι μαθητές συγκρότησαν ομάδες εργασίας, με κάθε ομάδα να αναλαμβάνει συγκεκριμένες υποχρεώσεις, όπως η έρευνα, ο σχεδιασμός και η παρουσίαση. Η ομαδοσυνεργατική προσέγγιση ενισχύει αποδεδειγμένα όχι μόνο τη μαθησιακή επίδοση, αλλά και την αυτοεκτίμηση καθώς και τις διαπροσωπικές σχέσεις των παιδιών (Johnson & Johnson, 2009).
• Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Κάθε παιδί ανέλαβε έναν διακριτό ρόλο μέσα στην ομάδα με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τα ενδιαφέροντά του. Με τον τρόπο αυτό, ο κάθε μαθητής εργάστηκε κάτω από τις βέλτιστες συνθήκες, χωρίς να αποκλίνουμε από τον κοινό εκπαιδευτικό στόχο (Perrenoud, 1997).
• Ανακαλυπτική και βιωματική μάθηση: Οι μαθητές «ανακάλυψαν» τη γαλλική γλώσσα στην πράξη, χρησιμοποιώντας την ως ζωντανό μέσο επικοινωνίας με συνομηλίκους τους από το εξωτερικό. Αυτή η βιωματική προσέγγιση είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στις μικρές ηλικίες, καθώς συνδυάζει οργανικά τη γνωστική, τη συναισθηματική και την κοινωνική ανάπτυξη (Vanthier, 2009).
• Διαθεματικότητα: Το έργο συνέδεσε οργανικά το μάθημα των Γαλλικών με την Πληροφορική, τα Εικαστικά και την Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή. Με τον τρόπο αυτό, αναπτύχθηκε ο ψηφιακός γραμματισμός των παιδιών, η εικαστική έκφραση (με την πολύτιμη υποστήριξη της εκπαιδευτικού Αισθητικής Αγωγής) και ενισχύθηκαν οι κοινωνικές δεξιότητες των μαθητών.

Μέσα από αυτούς τους ενεργούς ρόλους, οι μαθητές λειτούργησαν ως αυθεντικοί δημιουργοί, ερευνητές και αναστοχαστές. Παράλληλα, η ανάπτυξη της διαπολιτισμικής συνείδησης μέσα από την αυθεντική επαφή με παιδιά διαφορετικής πολιτισμικής προέλευσης εκπλήρωσε έναν από τους πιο βασικούς στόχους της σύγχρονης γλωσσικής εκπαίδευσης (Byram, 1997).

Στόχοι του Προγράμματος

Οι επιμέρους στόχοι του έργου οργανώθηκαν σε τέσσερις βασικούς άξονες:

• Γλωσσικοί στόχοι: Ανάπτυξη της επικοινωνιακής ικανότητας των μαθητών στη γαλλική γλώσσα (επίπεδο Α1) μέσα από αυθεντικές καταστάσεις διάδρασης (παρουσίαση εαυτού, ανταλλαγή ευχών, απλές καθημερινές περιγραφές). Δόθηκε έμφαση τόσο στην παραγωγή όσο και στην κατανόηση προφορικού και γραπτού λόγου.
• Ψηφιακοί στόχοι: Ανάπτυξη του ψηφιακού γραμματισμού με τη χρήση εργαλείων Web 2.0 (Genially, StoryJumper, Padlet, Mentimeter, La Digitale, Clipchamp, Canva, Google Forms). Οι ΤΠΕ χρησιμοποιήθηκαν ως μέσα επικοινωνίας, συνεργασίας και δημιουργικότητας.
• Διαπολιτισμικοί και κοινωνικοί στόχοι: Καλλιέργεια της διαπολιτισμικής συνείδησης, της ενσυναίσθησης και του σεβασμού στη διαφορετικότητα. Η γνωριμία με τον τρόπο ζωής και τα έθιμα συνομηλίκων από άλλες χώρες συνέβαλε καθοριστικά στην ενδυνάμωση της ευρωπαϊκής τους συνείδησης.
• Προσωπικοί στόχοι: Ενίσχυση της αυτοπεποίθησης των μαθητών κατά τη χρήση της ξένης γλώσσας, καλλιέργεια της αυτονομίας και της υπευθυνότητας, καθώς και υιοθέτηση ορθών πρακτικών για την ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο.

Σχεδιασμός και Υλοποίηση

α) Φάση Προετοιμασίας

Το έργο ξεκίνησε κατά την περίοδο Σεπτεμβρίου–Οκτωβρίου με την ενημέρωση και υποστήριξη της Διεύθυνσης του σχολείου. Στη συνέχεια, δηλώσαμε συμμετοχή μέσω της πλατφόρμας European School Education Platform (ESEP). Στις πρώτες διαδικτυακές συναντήσεις των εκπαιδευτικών, καθορίστηκαν οι θεματικές ενότητες που άπτονται του Αναλυτικού Προγράμματος Σπουδών (γνωριμία, γιορτές, πολιτισμός), οργανώθηκε το χρονοδιάγραμμα και επιλέχθηκαν τα ψηφιακά εργαλεία.

β) Δραστηριότητες στην Τάξη

• Ασφαλής ψηφιακή ενσωμάτωση: Κάθε μαθητής απέκτησε ατομικό προφίλ στο TwinSpace χρησιμοποιώντας μόνο το μικρό του όνομα, κατόπιν συλλογής ενυπόγραφων γονικών συναινέσεων. Η πρώτη γνωριμία έγινε μέσω του Padlet.
• Αλληλογραφία και κάρτες: Οι μαθητές αντάλλαξαν παραδοσιακά γράμματα και χριστουγεννιάτικες κάρτες στα γαλλικά με σχολεία από την Ιταλία και την Ισπανία, γεγονός που αποτέλεσε μια μοναδική, αυθεντική γλωσσική εμπειρία.
• Παρουσίαση σχολείων: Με τη χρήση του Canva και του Genially, τα παιδιά δημιούργησαν διαδραστικές παρουσιάσεις για τον εαυτό τους, το σχολείο και την περιοχή τους.
• Συνεργατικό λογότυπο: Κάθε σχολείο πρότεινε λογότυπα και, μέσω διακρατικής ψηφοφορίας στο Google Forms, αναδείχθηκε το επίσημο λογότυπο του έργου (από σχολείο της Ιταλίας).
• Διαδικτυακές συναντήσεις: Πραγματοποιήθηκαν ζωντανές τηλεδιασκέψεις όπου οι μαθητές επικοινώνησαν άμεσα και τραγούδησαν γαλλικά τραγούδια.

γ) Συνεργατικό Μοντέλο

Το έργο βασίστηκε αποκλειστικά στο συνεργατικό μοντέλο. Τα τελικά ψηφιακά προϊόντα δεν αποτελούσαν μεμονωμένες παρουσιάσεις, αλλά μια δημιουργική συγχώνευση των εργασιών όλων των σχολείων-εταίρων, αναδεικνύοντας την κοινή προσπάθεια και την αλληλεπίδραση.

Αξιοποίηση των ΤΠΕ και Ασφάλεια

Η τεχνολογία αποτέλεσε τον συνδετικό κρίκο του προγράμματος. Το TwinSpace χρησιμοποιήθηκε ως ο κεντρικός χώρος συγκέντρωσης του υλικού, ενώ εφαρμογές όπως το Digipad, το Google Drive και το Padlet διευκόλυναν την αποθήκευση και τον διαμοιρασμό. Οι μαθητές δημιούργησαν παρουσιάσεις στο Canva, επεξεργάστηκαν βίντεο στο Clipchamp και συμμετείχαν σε ψηφοφορίες και αξιολογήσεις μέσω Google Forms και Mentimeter.

Η ασφάλεια των μαθητών αποτέλεσε απόλυτη προτεραιότητα και γι’ αυτό πριν από την έναρξη του έργου, εξασφαλίστηκαν υπογεγραμμένες δηλώσεις συναίνεσης από τους γονείς. Οι μαθητές διδάχθηκαν τους κανόνες ψηφιακής ευγένειας (netiquette) και προστασίας της ιδιωτικότητας, ενώ σε όλο το αναρτημένο υλικό τα πρόσωπα των παιδιών δεν ήταν αναγνωρίσιμα.

Διαθεματικότητα και Ενσωμάτωση στο Αναλυτικό Πρόγραμμα

Όλες οι δραστηριότητες εντάχθηκαν ομαλά στο ωρολόγιο πρόγραμμα κατά τις ώρες του μαθήματος των Γαλλικών της Ε′ Δημοτικού, καλύπτοντας πλήρως τους επίσημους στόχους της ύλης. Παράλληλα, το πρόγραμμα επεκτάθηκε διαθεματικά στην Πληροφορική, τα Εικαστικά και την Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή, επιτρέποντας στους μαθητές να αναπτύξουν πολλαπλές δεξιότητες ζωής.

Αποτελέσματα και Αξιολόγηση

Οι μαθητές αποκόμισαν μια αυθεντική εμπειρία επικοινωνίας, γεγονός που τους βοήθησε να αποβάλουν τον φόβο για την ξένη γλώσσα και να ενισχύσουν την αυτοπεποίθησή τους. Πλέον μπορούν να συστήνονται με άνεση, να ανταλλάσσουν βασικές πληροφορίες και να συντάσσουν σύντομες επιστολές. Η ανταλλαγή των χριστουγεννιάτικων καρτών και η συμμετοχή στη διακρατική ψηφοφορία πρόσφεραν στους μαθητές βαθιά ικανοποίηση και ενίσχυσαν το κίνητρο για μάθηση.

Η αξιολόγηση ήταν μια συνεχής και πολυδιάστατη διαδικασία. Περιλάμβανε τη συστηματική παρακολούθηση της συμμετοχής των μαθητών, την παροχή ανατροφοδότησης και τη στενή συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς-εταίρους. Κατά το διάστημα Απριλίου–Ιουνίου 2026, πραγματοποιήθηκε η τελική αξιολόγηση από τους ίδιους τους μαθητές με τη χρήση ψηφιακών ερωτηματολογίων (Google Forms) και συννεφόλεξων (Mentimeter).

•  Το 84% των μαθητών δήλωσε ότι βελτίωσε σημαντικά τις δεξιότητές του στα γαλλικά.
•  Το 93% των μαθητών ανέφερε ότι απόλαυσε ιδιαίτερα τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα.
•  Το 80% των παιδιών δήλωσε ότι ενθουσιάστηκε με τη συνεργασία με μαθητές από άλλες χώρες.

Διάχυση των Αποτελεσμάτων

Με σκοπό την ανάδειξη της προσπάθειας των μαθητών, το σύνολο των παραχθέντων έργων (υλικό, δραστηριότητες, βίντεο) αναρτήθηκε στο ιστολόγιο και την ιστοσελίδα του Δημοτικού Σχολείου Παστίδας. Παράλληλα, οργανώθηκε υποδειγματικά ο χώρος του TwinSpace για την ενημέρωση της εκπαιδευτικής κοινότητας και των αξιολογητών, ενώ κατατέθηκε αίτηση για την απόδοση της Εθνικής Ετικέτας Ποιότητας (National Quality Label). Στον χώρο του σχολείου δημιουργήθηκε έκθεση με τις χριστουγεννιάτικες κάρτες, ενώ στους μαθητές απονεμήθηκαν επίσημα πιστοποιητικά συμμετοχής.

Συμπεράσματα

Το πρόγραμμα «Mes premiers contacts en français» ολοκληρώθηκε με απόλυτη επιτυχία. Οι μαθητές, αν και βρίσκονταν στο αρχικό στάδιο εκμάθησης της γλώσσας, κατάφεραν να επικοινωνήσουν και να συνεργαστούν αποτελεσματικά, αναπτύσσοντας παράλληλα την ευρωπαϊκή τους συνείδηση. Η στενή συνεργασία της παιδαγωγικής ομάδας και ο συνδυασμός της μάθησης μέσω έργου (Project-based learning), της ομαδοσυνεργατικότητας και της διαφοροποιημένης διδασκαλίας λειτούργησαν υποδειγματικά, καθιστώντας το έργο αυτό μια εξαιρετική «καλή πρακτική» για τη ζωντανή και βιωματική διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση.

Βιβλιογραφικές Αναφορές

Byram, M. (1997). Teaching and assessing intercultural communicative competence. Multilingual Matters.

Conseil de l’Europe. (2001). Cadre européen commun de référence pour les langues : apprendre, enseigner, évaluer. Didier. Ανακτήθηκε από https://www.coe.int/fr/web/common-european-framework-reference-languages

Johnson, D. W., & Johnson, R. T. (2009). An educational psychology success story: Social interdependence theory and cooperative learning. Educational Researcher, 38(5), 365–379.

Perrenoud, Ph. (1997). Pédagogie différenciée : des intentions à l’action. ESF.

Puren, C. (2006). De l’approche communicative à la perspective actionnelle. Le Français dans le Monde, 347, 37–40.

Vanthier, H. (2009). L’enseignement aux enfants en classe de langue. CLE International.

email: cvalavani@hotmail.com, 

Georgia Effrosyni Koutinoudi,  Εκπαιδευτικός Γερμανικής Γλώσσας ΠΕ07,  18ο Δημοτικό Σχολείο Σταυρούπολης,

email: georgiakoutin@gmail.com,

Stella Kourniati, Εκπαιδευτικός Γερμανικής Γλώσσας ΠΕ07,  1ο Δημοτικό Σχολείο Λαγκαδά ,

email: stekourn@gmail.com

Περίληψη

Το παρόν άρθρο παρουσιάζει την υλοποίηση του ευρωπαϊκού προγράμματος e-Twinning με τίτλο «Deutsch in der Grundschule», το οποίο διεξήχθη στο μάθημα της δεύτερης ξένης γλώσσας (Γερμανικά) με μαθητές και μαθήτριες της ΣΤ΄ τάξης του 2ου Δημοτικού Σχολείου Νέας Καλλικράτειας, του 1^ου Δημοτικού σχολείου Λαγκαδά και του 18^ου Δημοτικού σχολείου Σταυρούπολης. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν επιπλέον σχολεία από την Ελλάδα και το εξωτερικό, θέτοντας στο επίκεντρο του προγράμματος την καλλιέργεια γλωσσικών, διαπολιτισμικών και ψηφιακών δεξιοτήτων μέσω συνεργατικών δραστηριοτήτων και διαδικτυακής επικοινωνίας. Οι μαθητές/-τριες γνωρίστηκαν μετξξύ άλλων μέσω της πλατφόρμας eTwinning, αντάλλαξαν πληροφορίες σχετικά με τα ενδιαφέροντα, τα χόμπι και την καθημερινότητά τους και συμμετείχαν σε διαδικτυακές συναντήσεις. Το πρόγραμμα συνδέεται άμεσα με τη διδακτέα ύλη του μαθήματος των Γερμανικών γεγονός που υποστήριξε τη βιωματική μάθηση, την αυθεντική επικοινωνία και την εξοικείωση των μαθητών/-τριών με ψηφιακά εργαλεία και διεθνή περιβάλλοντα συνεργασίας. Παράλληλα, όλα τα στάδια/βήματα του προγράμματος κοινοποιήθηκαν συστηματικά στις ιστοσελίδες των σχολείων με στόχο την ενημέρωση των δράσεων που σχετίζονται με αυτό.

Λέξεις κλειδιά: eTwinning, Γερμανική γλώσσα, διαπολιτισμική εκπαίδευση

Εισαγωγή

Το eTwinning αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές δράσεις συνεργασίας σχολείων η οποία παρέχει τη δυνατότητα σε μαθητές/-τριες και εκπαιδευτικούς δημιουργική συμπόρευση σε ένα ασφαλές ψηφιακό περιβάλλον (European Commission, 2022).

Στο πλαίσιο αυτό υλοποιήθηκε το πρόγραμμα «Deutsch in der Grundschule» με μαθητές και μαθήτριες της ΣΤ΄ τάξης ηλικίας 12 ετών περίπου και επιπέδου γλωσσομάθειας Α1 του 2ου Δημοτικού Σχολείου Νέας Καλλικράτειας, του 1^ου Δημοτικού σχολείου Λαγκαδά και του 18^ου Δημοτικού σχολείου Σταυρούπολης κατά τη διάρκεια του μαθήματος της δεύτερης ξένης γλώσσας, στα Γερμανικά. Βασικός στόχος του προγράμματος ήταν η δημιουργία αυθεντικών συνθηκών επικοινωνίας στη γερμανική γλώσσα, η ενίσχυση της διαπολιτισμικής συνείδησης και η καλλιέργεια ψηφιακών δεξιοτήτων μέσω της κοινής προσπάθειας με σχολεία από διαφορετικές χώρες.

Θεωρητικό Υπόβαθρο

Η αποτελεσματική χρήση συνεργατικών και κοινωνικοπολιτισμικών προσεγγίσεων στη διδασκαλία ξένων γλωσσών θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματική, καθώς η μάθηση οικοδομείται μέσα από την κοινωνική αλληλεπίδραση, τη συνεργασία και τη διαδικασία της Zone of Proximal Development μεταξύ των μαθητών/-τριών (Vygotsky, 1978). Παράλληλα, η έκθεση των μαθητών σε αυθεντικά και κατανοητά γλωσσικά ερεθίσματα (comprehensible input) μέσα σε πραγματικά επικοινωνιακά περιβάλλοντα προωθεί ουσιαστικά την ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων και την επικοινωνιακή ικανότητα (Krashen, 1985).

Το eTwinning προάγει τη συνεργατική μάθηση (Ciston, 2014), τη διαπολιτισμική αλληλεπίδραση και την ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων, καθώς επίσης θέτει στο επίκεντρο τη μαθητοκεντρική προσέγγιση της διδασκαλίας μέσα από πρακτικές collaborative learning και project-based learning (Kearney, 2016). Ιδιαίτερα στη διδασκαλία ξένων γλωσσών, η επικοινωνία με συνομηλίκους από άλλες χώρες οδηγεί στην ανάπτυξη της επικοινωνιακής ικανότητας.

Μεθοδολογική προσέγγιση

Οι μαθητές και οι μαθήτριες είχαν τη δυνατότητα να επικοινωνήσουν με συνομηλίκους από την Ελλάδα καθώς επίσης και από διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες, να παρουσιάσουν τον εαυτό τους στη γερμανική γλώσσα και να ανταλλάξουν πληροφορίες σχετικά με τα ενδιαφέροντα, τα χόμπι, τις συνήθειες και τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά της καθημερινής τους ζωής. Οι δραστηριότητες σχεδιάστηκαν σύμφωνα με τις αρχές της βιωματικής, συνεργατικής (Smith, 1996) και διαπολιτισμικής μάθησης (Banks, 2008), με έμφαση στη συμμετοχή, την αλληλεπίδραση και τη συνεργασία (Smith, 1996) μέσα από πρακτικές experiential learning και collaborative learning. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν με τρόπο που να συνδέεται ουσιαστικά με τη διδακτέα ύλη του μαθήματος των Γερμανικών ως δεύτερης ξένης γλώσσας, με τη χρήση γλωσσικών δομών και λεξιλογίου ήδη οικεία στους μαθητές/-τριες, ώστε η μαθησιακή διαδικασία να είναι περισσότερο κατανοητή και αυθεντική. Μέσω της πλατφόρμας eTwinning και του ψηφιακού εργαλείου Padlet, οι μαθητές/-τριες συμμετείχαν σε δραστηριότητες γνωριμίας, ανάρτησαν πληροφορίες για τα ενδιαφέροντά τους, αντάλλαξαν απόψεις και συνεργάστηκαν με μαθητές/-τριες από το εξωτερικό σε ένα ασφαλές ψηφιακό περιβάλλον μάθησης. Επιπλέον, έλαβαν μέρος σε διαδικτυακές συναντήσεις με συνεργαζόμενα σχολεία και αξιοποίησαν ποικίλα ψηφιακά εργαλεία επικοινωνίας και συνεργασίας. Το πρόγραμμα βασίστηκε σε μαθητοκεντρικές και ομαδοσυνεργατικές προσεγγίσεις, με στόχο τη δημιουργική συμμετοχή των μαθητών/-τριών, την αυθεντική επικοινωνία και τη συνεργασία μέσα από πρακτικές student-centered learning και collaborative learning. Μέσω της συστηματικής επικοινωνίας μεταξύ των συμμετεχόντων με συνομηλίκους από άλλες χώρες, οι μαθητές/-τριες είχαν την ευκαιρία να χρησιμοποιήσουν τη γερμανική γλώσσα σε πραγματικά επικοινωνιακά πλαίσια και να εκφραστούν δημιουργικά, ιδιαίτερα σημαντικά στη σύγχρονη παιδαγωγική και διδασκαλία των ξένων γλωσσών (Vygotsky, 1978· Krashen, 1985· Kearney, 2016· Vuorikari et al., 2022).

Οι μαθητές/-τριες χρησιμοποίησαν τη γερμανική γλώσσα σε αυθεντικά επικοινωνιακά πλαίσια μέσω πρακτικών authentic communication και collaborative learning, γεγονός που ενίσχυσε το κίνητρο συμμετοχής και την ανάπτυξη επικοινωνιακών δεξιοτήτων (Krashen, 1985· Lázár, 2015). Παράλληλα, εφαρμόστηκε μαθητοκεντρική και ομαδοσυνεργατική προσέγγιση, βασισμένη στις αρχές της κοινωνικοπολιτισμικής θεωρίας της μάθησης και της social interaction (Vygotsky, 1978).

Επιπλέον, το πρόγραμμα προώθησε τη διαπολιτισμική εκπαίδευση και την ευρωπαϊκή συνεργασία, καθώς οι μαθητές/-τριες γνώρισαν διαφορετικούς πολιτισμούς, αντάλλαξαν εμπειρίες και ανέπτυξαν στάσεις σεβασμού, αποδοχής και συνεργασίας (European Commission, 2022). Τέλος, η συστηματική κοινοποίηση των δράσεων στην ιστοσελίδα του σχολείου πληροφόρησε τη σχολική μονάδα για το σύνολο των δράσεων και τους στόχους του εν λόγω προγράμματος.

Περιγραφή και υλοποίηση των δραστηριοτήτων του προγράμματος

Το πρόγραμμα περιελάμβανε ποικίλες συνεργατικές και διαδραστικές δραστηριότητες, οι οποίες οργανώθηκαν στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συνεργασίας μεταξύ των συμμετεχόντων σχολείων. Πραγματοποιήθηκαν διαδικτυακές συναντήσεις (online meetings), κατά τις οποίες οι μαθητές/-τριες είχαν την ευκαιρία να γνωριστούν, να παρουσιάσουν τον εαυτό τους και να επικοινωνήσουν στη γερμανική γλώσσα. Δημιουργήθηκαν ψηφιακά προφίλ και σύντομα βιογραφικά (Steckbriefe), ενώ οι μαθητές/-τριες αντάλλαξαν πληροφορίες σχετικά με τα επαγγέλματα, τα χόμπι και την οικογένειά τους. Παράλληλα, υλοποιήθηκαν δραστηριότητες συνεργατικής χαρτογράφησης μέσω ψηφιακής πινακίδας και διαδραστικού χάρτη (Pinwand-Landkarte), καθώς και διαγωνισμός δημιουργίας λογοτύπου (Logo-Wettbewerb) για το πρόγραμμα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ασφαλή συμμετοχή των μαθητών/-τριών, με την εξασφάλιση γονικής συναίνεσης (Elternerlaubnis), ενώ όλες οι δραστηριότητες ενίσχυσαν τη συνεργασία, την επικοινωνία, τη δημιουργικότητα και την ανάπτυξη γλωσσικών και ψηφιακών δεξιοτήτων.

Το πρόγραμμα Deutsch in der Grundschule βασίστηκε σε πρακτικές που έκαναν τη μάθηση της γερμανικής γλώσσας πιο ευχάριστη για τους μαθητές και τις μαθήτριες. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η επικοινωνία με συνομηλίκους από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς οι μαθητές/τριες είχαν την ευκαιρία να χρησιμοποιήσουν τα γερμανικά σε πραγματικές συνθήκες επικοινωνίας. Η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων βοήθησε τους μαθητές να εκφραστούν δημιουργικά και να συνεργαστούν αποτελεσματικά. Παράλληλα, τα εκπαιδευτικά παιχνίδια και κουίζ ενίσχυσαν το ενδιαφέρον και τη συμμετοχή τους στο μάθημα.

Για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων αξιοποιήθηκε ένα ευρύ φάσμα ψηφιακών εργαλείων και εφαρμογών, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν τόσο από τους εκπαιδευτικούς όσο και από τους μαθητές/τριες. Οι διαδικτυακές συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν μέσω της πλατφόρμας Zoomκαι της πλατφόρμας e Twinning, ενώ για την οργάνωση και διάχυση του εκπαιδευτικού υλικού χρησιμοποιήθηκαν τα Padlet και Wakelet. Οι μαθητές/-τριες κατασκεύασαν οπτικό υλικό με το Canva, ενώ ανέπτυξαν τη δημιουργικότητά τους μέσω του AutoDraw και του ChatterPix Kids, υλοποίησαν πρωτότυπα ψηφιακά έργα και διαδραστικές παρουσιάσεις. Παράλληλα, κατασκευάστηκαν εκπαιδευτικά παιχνίδια και δραστηριότητες μέσω των εφαρμογών Kahoot, Educaplay και Bamboozle, τα οποία ενίσχυσαν τη συμμετοχή, τη συνεργασία και το ενδιαφέρον των μαθητών/-τριών. Η χρήση των παραπάνω εργαλείων προώθησε τη συνεργατική και βιωματική μάθηση σε ένα σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον.

Συμμετέχοντες και σχολεία

Οι μαθητές και οι μαθήτριες που συμμετείχαν στο πρόγραμμα ήταν ηλικίας 11–13 ετών και φοιτούσαν στις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού και στις πρώτες τάξεις του Γυμνασίου. Όλοι/-ες διδάσκονταν τη γερμανική γλώσσα ως δεύτερη ξένη γλώσσα και βρίσκονταν σε αρχικό στάδιο εκμάθησης, με επίπεδο γλωσσομάθειας Α1 σύμφωνα με το Κοινό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αναφοράς για τις Γλώσσες (CEFR). Οι γλωσσικές τους δεξιότητες τους επέτρεπαν να επικοινωνούν σε απλές καθημερινές περιστάσεις, να παρουσιάζουν τον εαυτό τους, την οικογένεια, τα ενδιαφέροντα και τις καθημερινές τους δραστηριότητες, καθώς και να κατανοούν και να παράγουν σύντομα και απλά κείμενα. Η συμμετοχή τους στο πρόγραμμα προσέφερε αυθεντικές ευκαιρίες χρήσης της γερμανικής γλώσσας.

Ιδρύτρια και συντονίστρια του προγράμματος ήταν η Βαλαβάνη Χριστίνα από το 2ο Δημοτικό Σχολείο Νέας Καλλικράτειας, ενώ στο πρόγραμμα συμμετείχαν οι ακόλουθοι εκπαιδευτικοί και σχολικές μονάδες:

 Πίνακας 1: Συμμετέχοντες Εκπαιδευτικοί και  Σχολεία Εσωτερικού και Εξωτερικού

Αποτύπωση των Αποτελεσμάτων

Η συμμετοχή των μαθητών/-τριών στο πρόγραμμα είχε ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα τόσο στο γλωσσικό όσο και στο κοινωνικοσυναισθηματικό επίπεδο. Οι μαθητές/-τριες χρησιμοποίησαν τη γερμανική γλώσσα μέσω πρακτικών authentic communication, γεγονός που ενίσχυσε την αυτοπεποίθηση, το ενδιαφέρον και το κίνητρό τους για το μάθημα των Γερμανικών. Παράλληλα, μέσα από τη συμμετοχή τους σε συνεργατικές και ψηφιακές δραστηριότητες (collaborative learning και digital collaboration), ανέπτυξαν ψηφιακές και επικοινωνιακές δεξιότητες, εξοικειώθηκαν με εργαλεία συνεργασίας και διαδικτυακής επικοινωνίας, καλλιέργησαν τη συνεργατικότητα και την ομαδικότητα, ενώ παράλληλα γνώρισαν στοιχεία διαφορετικών πολιτισμών. Ιδιαίτερα σημαντική εμπειρία αποτέλεσαν οι διαδικτυακές συναντήσεις με μαθητές από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς έδωσαν στους μαθητές/-τριες τη ευκαιρία για συνεργασία ζωντανά σε ένα αυθεντικό περιβάλλον μάθησης.

Διάχυση προγράμματος και ερμηνεία αποτελεσμάτων

Οι δράσεις του προγράμματος κοινοποιήθηκαν συστηματικά στην ιστοσελίδα του σχολείου, με άμεσο στόχο τη διάχυση των αποτελεσμάτων και την ενημέρωση της σχολικής μονάδας/κοινότητας. Ενδεικτικά παρουσιάζονται οι ακόλουθες αναρτήσεις:

• 2ο Δημοτικό Σχολείο Νέας Καλλικράτειας – Δράση eTwinning 1
• 2ο Δημοτικό Σχολείο Νέας Καλλικράτειας – Δράση eTwinning 2
• 2ο Δημοτικό Σχολείο Νέας Καλλικράτειας – Δράση eTwinning 3
• 2ο Δημοτικό Σχολείο Νέας Καλλικράτειας – Δράση eTwinning 4
• 1ο Δημοτικό Σχολείο Λαγκαδά Deutsch in der Grundschule – eTwinning (Ιστοσελίδα σχολείου, 12/05/2026)
• Δράσεις από το φετινό πρόγραμμα  e twinning που πραγματοποίησε το τμήμα Στ’2 στο μάθημα των γερμανικών – 18ο Δημοτικό Σχολείο Σταυρούπολης

καθώς και πολλές ακόμη δράσεις που δημοσιεύθηκαν κατά τη διάρκεια υλοποίησης του προγράμματος.

Μέσα από το πρόγραμμα αναδείχθηκε η αξία της ευρωπαϊκής συνεργασίας, με το eTwinning να αποδεικνύεται ένα εξαιρετικό εργαλείο για την ενδυνάμωση της μάθησης. Η επαφή των μαθητών/-τριών με τη γερμανική γλώσσα τόνωσε την αυτοπεποίθηση και την ενεργό εμπλοκή τους.

Η ενσωμάτωση των δράσεων του έργου στο ωρολόγιο πρόγραμμα μετέτρεψε το μάθημα σε μια βιωματική και συνεργατική εμπειρία. Παράλληλα, η αξιοποίηση της τεχνολογίας βοήθησε τους μαθητές να α αποκτήσουν πολύτιμες δεξιότητες ψηφιακού γραμματισμού.

Το έργο αυτό συνδέεται στενά με τις αρχές της Επικοινωνιακής Προσέγγισης στη διδασκαλία των ξένων γλωσσών (Communicative Language Teaching), σύμφωνα με την οποία η γλώσσα κατακτάται αποτελεσματικότερα όταν χρησιμοποιείται σε αυθεντικές περιστάσεις επικοινωνίας (Richards & Rodgers, 2014). Οι μαθητές έμαθαν τη Γερμανική γλώσσα μέσω δραστηριοτήτων που τους έκαναν να τη χρησιμοποιήσουν για να εκφραστούν, να συνεργαστούν και να αλληλεπιδράσουν. Αυτό τους βοήθησε να νιώσουν πιο κινητοποιημένοι να μάθουν, να συμμετάσχουν ενεργά και να πιστέψουν στον εαυτό τους όταν μιλούσαν τη ξένη γλώσσα. Η συνεργασία με άλλους μαθητές και εκπαιδευτικούς από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες έκανε τις δραστηριότητες να φαίνονται πραγματικές και να ενισχύουν την κατανόηση των διαφορετικών πολιτισμών. Αυτό βοήθησε τους μαθητές να γίνουν πιο ανοιχτοί και να κατανοήσουν την Ευρώπη καλύτερα.

Γενικά Συμπεράσματα

Το πρόγραμμα «Deutsch in der Grundschule» αποτέλεσε μία επιτυχημένη παιδαγωγική πρακτική που συνέβαλε ουσιαστικά στην ενίσχυση της γλωσσικής μάθησης, της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης και της ψηφιακής εγγραμματοσύνης των μαθητών/-τριών.

Η συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα, όπως το eTwinning, ενισχύει τη δημιουργικότητα, τη συνεργασία μεταξύ σχολείων διαφορετικών χωρών, καθώς επίσης παρέχει πολύτιμες εμπειρίες σε μαθητές/-τριες και εκπαιδευτικούς. Η αξιοποίηση αντίστοιχων δράσεων στη διδασκαλία των ξένων γλωσσών αποτελεί σημαντικό παράγοντα ενίσχυσης της ενεργητικής συμμετοχής.

Αναφορές

Οδηγίες και υπόδειγμα μορφοποίησης άρθρων WELCOME – The eTwinning Digital Magazine.

Banks, J. A. (2008). An Introduction to Multicultural Education. Boston: Pearson.

Byram, M. (1997). Teaching and Assessing Intercultural Communicative Competence. Clevedon: Multilingual Matters.

Ciston, S.  (2014). Building Teamwork Process Skills in Students. The Berkeley Teaching Blog.

European Commission. (2022). eTwinning and school collaboration in Europe. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουνίου 2025 από τη διεύθυνση https://school-education.ec.europa.eu/en

Farrell, R. (2024). Navigating the Digital Transformation of Education: Insights from European Digital Education Initiatives. Education Sciences, 14(9). MDPI Education Sciences

Ferrari, A. (2013). DIGCOMP: A Framework for Developing and Understanding Digital Competence in Europe. Luxembourg: Publications Office of the European Union.

Kearney, C. (2016). eTwinning: Ten years on. Brussels: Central Support Service of eTwinning.

Krashen, S. (1985). The Input Hypothesis: Issues and Implications. London: Longman.

Lázár, I. (2015). Developing and Assessing Intercultural Communicative Competence. Strasbourg: Council of Europe Publishing.

Napal-Fraile, M., Zudaire, M. I., Pétursdóttir, S. & Pavlin, J. (2024). eTwinning in Science Learning: The Perspectives of Pre-service Primary School Teachers. European Journal of Educational Research, 13(4), 1555-1572. European Journal of Educational Research

OECD. (2023). OECD Digital Education Outlook 2023: Towards an Effective Digital Education Ecosystem. Paris: OECD Publishing.

Richards, J. C., & Rodgers, T. S. (2014):  Approaches and Methods in Language Teaching (3rd ed.). Cambridge University Press.

Smith, K. (1996). Cooperative Learning: Making ‘Groupwork’ Work. In T. Sutherland and C. Bonwell, Using Active Learning in College Classes: A Range of Options for Faculty. San Francisco: Jossey-Bass.

Stergaki, C., et al. (2025). The Contribution of eTwinning Projects to the Development of Linguistic, Communicative and Collaborative Skills. European Journal of Education and Pedagogy.

Vuorikari, R., Punie, Y., Gomez, S. C. & Van den Brande, G. (2016). DigComp 2.0: The Digital Competence Framework for Citizens. Luxembourg: Publications Office of the European Union.

Vuorikari, R. (2020). Digital competence: the vital 21st-century skill for teachers and students. European School Education Platform.

Vygotsky, L. (1978). Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge: Harvard University Press.