Κυπαρισσάκος Δημήτριος
Εκπαιδευτικός ΠΕ 70 (Δασκάλων)-Διευθυντής 31ου Δ.Σ. Βόλου
email: jimkypari@gmail.com @ dkypari@sch.gr
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Τα ευρωπαϊκά έργα eTwinning είναι καινοτόμες ευρωπαϊκές δράσεις, μέσω των οποίων αναπτύσσεται η συνεργασία ανάμεσα σε σχολεία από διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες, με σκοπό οι συμμετέχοντες/ουσες εκπαιδευτικοί, αλλά και μαθητές/τριες να αποκομίσουν πολλαπλά οφέλη, όπως παιδαγωγικά, πολιτισμικά και κοινωνικά. Στις δράσεις αυτές μαθητές/τριες και εκπαιδευτικοί συνεργάζονται στενά, μαθαίνουν μαζί, δημιουργούν νέες φιλίες και μοιράζονται απόψεις και ιδέες.
Το έργο “Discovering my town” εκπονήθηκε συνεργατικά ανάμεσα σε σχολεία της Ελλάδας, της Ισπανίας, της Ιταλίας και της Ρουμανίας. Το έργο είχε ως βασικό σκοπό του τη γνωριμία των μαθητών/τριών με άλλες πόλεις της Ευρώπης, την επαφή τους με άλλες χώρες και κουλτούρες, τη διεύρυνση των γεωγραφικών και πολιτιστικών οριζόντων τους, τη βελτίωση της γλωσσικής τους επικοινωνίας, μέσω της χρήσης της αγγλικής γλώσσας και της ανάπτυξης ομαδικής εργασίας, τόσο μέσα στην τάξη τους, όσο και με άλλους/ες ευρωπαίους/ες μαθητές/τριες, μέσω συνεργατικών δημιουργικών δραστηριοτήτων για την επίτευξη κοινά συμφωνηθέντων στόχων.
Τα αποτελέσματα από την εφαρμογή του προγράμματος κρίνονται ως ιδιαιτέρως θετικά, καθώς το πρόγραμμα ενίσχυσε τις γεωγραφικές γνώσεις όλων των συμμετεχόντων/ουσών, προώθησε τη συνεργασία μεταξύ τους και έφερε το σχολείο σε επαφή με μαθητές/τριες από διαφορετικές χώρες, κουλτούρες και πολιτισμούς, κάτι που αναδείχθηκε μέσω των διαδικασιών παρακολούθησης των δράσεων, αλλά και της συνολικής αξιολόγησης του προγράμματος.
ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: eTwinning έργο, συνεργατικές δραστηριότητες, ΤΠΕ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Τα eTwinning έργα συνιστούν εξαιρετική περίπτωση εκπαιδευτικών καινοτομιών, διότι επιτυγχάνουν τον συνδυασμό της διαθεματικότητας και της μελέτης νέων γνωστικών πεδίων, της ανάπτυξης ψηφιακών δεξιοτήτων, της επικοινωνίας και εξάσκησης σε ξένες γλώσσες, αλλά και της διαπολιτισμικής επικοινωνίας και αντίληψης (European Commission, 2013; Galvin, 2009; Kearney, 2016; Pateraki, 2018). Καλλιεργούν και ενισχύουν την ικανότητα των συμμετεχόντων/ουσών για συνεργασία και συναλλαγή εντός ενός πολυπολιτισμικού πλαισίου, με τρόπο ωφέλιμο και παραγωγικό, ως ενεργοί και ανεξάρτητοι πολίτες (Navrascics, 2016).
Προσφέρουν ευκαιρίες για αυθεντική μάθηση, κάτι που επισημαίνεται σε διάφορες έρευνες (Crawley, 2010;European Commission, 2013; Kearney & Gras-Velazquez, 2018), καθώς η μαθησιακή διαδικασία από παθητική μετασχηματίζεται σε ενεργή, με άμεση και ουσιαστική συμμετοχή των μαθητών/τριών (Scott, 2015), που γίνονται υπεύθυνοι/ες της μάθησής τους και αναπτύσσουν αυτονομία (Gilleran & Kearney, 2014).
Τα συνεργατικά έργα eTwinning έχουν ως στόχο όχι μόνο την ανάπτυξη ικανοτήτων, όπως των ψηφιακών και των μεταγνωστικών, αλλά και εγκάρσιων δεξιοτήτων, όπως αυτές της επικοινωνίας, της συνεργασίας, της δημιουργικότητας, της επίλυσης προβλημάτων και της πολιτιστικής ευαισθητοποίησης, μέσα από μια ουσιαστική μάθηση, βασισμένη σε συνθετικές εργασίες (Gilleran & Kearney, 2014).
Η εκπαιδευτική πύλη ESEP (European School Education Platform) έχει ως στόχο την προώθηση της κοινωνικής δικτύωσης ανάμεσα σε σχολεία από ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και γειτονικές χώρες της Ευρώπης, με βασικό της σκοπό τη δημιουργία μιας μεγάλης πανευρωπαϊκής κοινότητας. Τα προγράμματα eTwinning προσφέρουν μεγάλες ευκαιρίες για καινοτόμο διδασκαλία και ανάπτυξη δημιουργικής μάθησης, δια μέσου συνεργατικών δράσεων των σχολείων που συμμετέχουν, στις οποίες μαθητές/τριες και εκπαιδευτικοί, συμμετέχοντας σε κοινά συμφωνηθέντα παιδαγωγικά έργα, δίνουν προστιθέμενη αξία στην αυθεντική μάθηση, στη συνεργασία, στη δημιουργικότητα, αλλά και στη χρήση των Νέων Τεχνολογιών.
Θα μπορούσε λοιπόν να ειπωθεί ότι το eTwinning αποτελεί μία καινοτόμο δράση με επιτυχημένα αποτελέσματα. Συνιστά το μεγαλύτερο ευρωπαϊκό δίκτυο εκπαιδευτικών, οι οποίο/ες μπορούν να αναπτύξουν και να υλοποιήσουν συνεργατικά έργα, να επικοινωνήσουν και να ανταλλάξουν καλές πρακτικές και ιδέες, αλλά και να εξελιχθούν επαγγελματικά (Παρασκευάς, 2016).
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ eTwinning ΕΡΓΟ “DISCOVERING MY TOWN”
Το ευρωπαϊκό eTwinning έργο «DISCOVERING MY TOWN» σχεδιάστηκε και εκπονήθηκε στα πλαίσια της ευρωπαϊκής διάστασης των εκπαιδευτικών διαδικασιών και αποτέλεσε το προϊόν της συνεργασίας δημοτικών σχολείων και νηπιαγωγείων της Ελλάδας, της Ισπανίας, της Ιταλίας και της Ρουμανίας. Όλα τα εμπλεκόμενα σχολεία οργάνωσαν από κοινού τον σχεδιασμό, την πορεία υλοποίησης του έργου, αλλά και την κατανομή των καθηκόντων, μέσω της πλατφόρμας eTwinning.
Κατά τη διάρκεια του έργου αναπτύχθηκαν συμβατικές, όσο και συνεργατικές δραστηριότητες, οι οποίες και αναρτήθηκαν στο χώρο του twinspace. Όλοι οι εταίροι χρησιμοποίησαν την τεχνολογία για τον εμπλουτισμό και την υλοποίηση των στόχων του προγράμματος, που περιλάμβανε πλήθος βιωματικών δραστηριοτήτων. Οι μαθητές/τριες και οι εκπαιδευτικοί είχαν τη δυνατότητα απόκτησης δεξιοτήτων και βελτίωσης των ικανοτήτων τους.
ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ eTwinning ΕΡΓΟΥ
Οι βασικότεροι στόχοι του προγράμματος ήταν:
- η συνεργασία με άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η επαφή με άλλες κουλτούρες και πολιτισμούς.
- η γνωριμία με άλλες πόλεις της Ευρώπης.
- η διεύρυνση των γεωγραφικών και πολιτιστικών οριζόντων των μαθητών/τριών μας.
- η βελτίωση της γλωσσικής επικοινωνίας, μέσω της χρήσης της αγγλικής γλώσσας, που αποτέλεσε την επίσημη γλώσσας επικοινωνίας του προγράμματος.
- η διάδοση θετικών αξιών, όπως αυτών της φιλίας, του σεβασμού και της αποδοχής της διαφορετικότητας.
- η συνειδητοποίηση εκ μέρους των παιδιών των πλεονεκτημάτων και της χαράς που προσφέρει η εργασία σε ομάδες και ο διαμοιρασμός της εμπειρίας αυτής ανάμεσα σε μαθητές/τριες διαφορετικών χωρών.
- η ανάπτυξη της ομαδικής εργασίας και συνεργασίας μέσα στην τάξη.
- η εξοικείωση με τη χρήση υπολογιστή και η γνωριμία με εργαλεία web 2.0.
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ
Στη διάρκεια της υλοποίησης του προγράμματός μας, δόθηκε ιδιαίτερη βαρύτητα σε ζητήματα που άπτονται της προστασίας προσωπικών δεδομένων των παιδιών. Για το σκοπό αυτό ζητήθηκε η έγγραφη συναίνεση όλων των γονέων, για τη συμμετοχή των παιδιών τους, όπως και για να δημοσιευθούν φωτογραφίες ή videos, που σχετίζονταν με τις δραστηριότητες του προγράμματος.
Επιπρόσθετα, το υλικό που χρησιμοποιήθηκε, αντλήθηκε από ιστοσελίδες με ελεύθερα πνευματικά δικαιώματα, ενώ και κατά τη διάρκεια των διαδικτυακών συνεργασιών που απαιτήθηκαν από τις δράσεις του έργου, υπήρξε σεβασμός και τήρηση κανόνων σωστής διαδικτυακής συμπεριφοράς, προς όλα τα υπόλοιπα εμπλεκόμενα σχολεία.
ΜΕΘΟΔΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Η υλοποίηση του προγράμματος βασίστηκε κυρίως στην ομαδοσυνεργατική μέθοδο, καθώς σύμφωνα με τον Μαρβάκη (2014), η ομαδική εργασία των μαθητών/τριών, βοηθά να αναπτυχθούν συνεργατικές και επικοινωνιακές δεξιότητες, που συνιστούν παράγοντες κατάκτησης της γνώσης.
Ταυτόχρονα, δόθηκε έμφαση στη βιωματική και διερευνητική μάθηση, μέσω της υλοποίησης ποικίλων δραστηριοτήτων, γιατί η βιωματική μάθηση βοηθά τους/τις μαθητές/τριες να αποκτήσουν άμεση επαφή με το αντικείμενο της μάθησης, μέσα από την παρατήρηση, τις συνεντεύξεις και τα παιχνίδια ρόλων (Καψάλης & Νημά, 2019), ενώ κυρίαρχο γνώρισμα στη διερευνητική μάθηση είναι η έμφαση που αποδίδει στην ενεργητική συμμετοχή των παιδιών στη μαθησιακή διαδικασία (Blessinger & Carfora, 2014).
Ο τρίτος άξονας της μεθοδολογίας μας, αφορούσε στην διαθεματική προσέγγιση του αντικειμένου του προγράμματος, καθώς οι έρευνες έχουν δείξει ότι η δυνατότητα για επίτευξη στόχων από μαθητές/τριες και εκπαιδευτικούς, ενισχύεται σημαντικά μέσω της διαθεματικής θεώρησης της μάθησης (Χατζημιχαήλ, 2010). Στην πραγματικότητα, κατά τη διαθεματική προσέγγιση και αναλόγως του θέματος που εξετάζεται, δίνεται η δυνατότητα ενοποίησης διαφόρων μαθησιακών αντικειμένων (Χρυσαφίδης, 2011).
ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ
Το έργο «DISCOVERING MY TOWN», εκπονήθηκε από τον Οκτώβριο του 2024 μέχρι και τον Ιούνιο του 2025 και περιλάμβανε τρεις φάσεις υλοποίησης:
Κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης (Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος 2024), τα παιδιά σε συνεργασία με τους/τις εκπαιδευτικούς, επικεντρώθηκαν αρχικά στην εύρεση της γεωγραφικής θέσης της πόλης του Βόλου, αλλά και των πόλεων των υπόλοιπων σχολείων του προγράμματος στον χάρτη της Ευρώπης και παράλληλα στην εύρεση της θέσης της πόλης μας στον χάρτη της Ελλάδας.
Παράλληλα, μέσω ενός προγράμματος ξεναγήσεων στην πόλη από εξειδικευμένη μουσειοπαιδαγωγό, τα παιδιά επισκέφθηκαν σημαντικά σημεία της πόλης, τράβηξαν φωτογραφίες και έγραψαν σχετικά δοκίμια και πληροφορίες για τα σημεία αυτά.
Κατόπιν και με βάση τις κοινές δραστηριότητες του προγράμματος, κατασκευάστηκε το συνεργατικό πόστερ (collaborative poster), το οποίο περιείχε τα χαρακτηριστικότερα τοπόσημα της πόλης μας, όπως το σιδηροδρομικό σταθμό, το Πανεπιστήμιο, το Αρχαιολογικό Μουσείο, το μητροπολιτικό ναό του Αγίου Νικολάου και τα αγάλματα της Αργούς και των Κενταύρων, βασισμένο στις επισκέψεις των παιδιών στα σημαντικά αυτά σημεία της πόλης μας, το οποίο και αναρτήθηκε στην επίσημη ιστοσελίδα του προγράμματος.
Πλησιάζοντας προς τα Χριστούγεννα, με τη χρήση του ψηφιακού εργαλείου story jumber, δημιουργήθηκε ένα ψηφιακό βιβλίο, όπου οι μαθητές/τριες όλων των σχολείων έγραψαν παραδοσιακές χριστουγεννιάτικες συνταγές της πόλης τους. Επιπρόσθετα, μέσω της πρώτης διαδικτυακής συνάντησης των σχολείων με βιντεοκλήση, τα παιδιά έμαθαν περισσότερες πληροφορίες για τα υπόλοιπα σχολεία που συμμετείχαν στο πρόγραμμα, συνομίλησαν με τα υπόλοιπα παιδιά, τραγούδησαν τα παραδοσιακά κάλαντα και αντάλλαξαν χριστουγεννιάτικες κάρτες με τα παιδιά από το σχολείο της Ισπανίας, λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, ενώ παράλληλα δημιουργήθηκε και ένα padlet, για διαδικτυακή ανταλλαγή ευχών με τα παιδιά των υπόλοιπων εμπλεκόμενων σχολείων.
Στη διάρκεια της δεύτερης φάσης (Ιανουάριος-Μάρτιος 2025), οι μαθητές/τριες ήρθαν σε επαφή με διάφορους σημαντικούς ανθρώπους τόσο από το παρελθόν της πόλης μας, όπως ο Άνθιμος Γαζής, ο Βαγγέλης Παπαθανασίου και ο Κίτσος Μακρής, όσο και σύγχρονους, όπως οι Ολυμπιονίκες Νίκος Σκιαθίτης και Βασίλης Πολύμερος, αλλά και ο γνωστός ποδοσφαιριστής Γιάννης Κωνσταντέλιας και ανήρτησαν στο twinspace του προγράμματος σχετικές πληροφορίες για τα άτομα αυτά.
Παράλληλα, παρουσιάστηκαν παραδοσιακά ελληνικά παιδικά παιχνίδια, όπως το «Μαντηλάκι» και η «Μικρή Ελένη», ενώ, με αφορμή την Καθαρά Δευτέρα και την εορτή της 25ηςΜαρτίου, παρουσιάστηκαν στα υπόλοιπα σχολεία έθιμα και παραδόσεις της χώρας μας, όπως το πέταγμα του χαρταετού, το γαϊτανάκι αλλά και παραδοσιακά κοστούμια και φορεσιές της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, που αναρτήθηκαν επίσης στο twinspace του προγράμματος.
Κατά την τρίτη φάση υλοποίησης του προγράμματος (Απρίλιος-Ιούνιος 2025) και πλησιάζοντας προς την εορτή του Πάσχα, το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε σε παραδόσεις και έθιμα που σχετίζονται με αυτή την εορτή, όπως την Κυρά-Σαρακοστή, το βάψιμο των αυγών, αλλά τα κάλαντα του Πάσχα, γνωστά και ως «Λαζαράκια».
Πλησιάζοντας προς τη λήξη του σχολικού έτους, αλλά και του προγράμματος, έλαβε χώρα η δεύτερη διαδικτυακή συνάντηση όλων των εμπλεκόμενων σχολείων, στην οποία οι μαθητές/τριές μας συνομίλησαν με τα παιδιά των υπόλοιπων σχολείων και αντάλλαξαν εμπειρίες από την υλοποίηση των δράσεων του προγράμματος. Παράλληλα, παρουσίασαν στα υπόλοιπα παιδιά ελληνικούς χορούς, όπως συρτάκι και καλαματιανό, ενώ κάτι αντίστοιχο έκαναν και όλα τα άλλα εμπλεκόμενα σχολεία.
Κλείνοντας το πρόγραμμα, δημιουργήθηκε ένα συνεργατικό βίντεο από όλα τα εμπλεκόμενα σχολεία, το καθένα από τα οποία παρουσίασε έναν χορό μίας από τις άλλες χώρες, των οποίων τα σχολεία συμμετείχαν στο πρόγραμμα και απηύθυνε έναν σύντομο αποχαιρετισμό προς όλους τους εμπλεκόμενους, με ευχαριστίες για την άριστη συνεργασία τους.
ΔΙΑΧΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Το έργο με τα αποτελέσματά του αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του κάθε εμπλεκόμενου σχολείου, στο twinspace του προγράμματος, αλλά και στον τοπικό τύπο, τόσο έντυπο, όσο και ηλεκτρονικό. Το έντυπο υλικό που παρήχθη, αναρτήθηκε στους διαδρόμους των σχολείων, ώστε να έχουν πρόσβαση όλοι/όλες οι μαθητές/τριες της σχολικής κοινότητας, με παρουσίαση του λογότυπου, καθώς και των συνεργατικών έργων των μαθητών/τριών που συμμετείχαν.
Ταυτόχρονα οργανώθηκε στο σχολείο μας μια «ημέρα eTwinning», στην οποία προσκλήθηκαν όλοι οι γονείς των μαθητών/τριών, κατά την οποία και παρουσιάστηκε το έργο, με όλες τις δραστηριότητες που υλοποιήθηκαν. Επίσης, δημιουργήθηκαν βίντεο με ενδεικτικές δραστηριότητες των μαθητών/τριών, που αναρτήθηκαν στην ιστοσελίδα του κάθε εμπλεκόμενου σχολείου, αλλά και στο twinspace του προγράμματος.
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Με τον όρο «αξιολόγηση», νοείται η αποτίμηση της λειτουργικότητας και της αποτελεσματικότητας του συνόλου των παραµέτρων του εκπαιδευτικού έργου, που ξεκινά από τις προϋποθέσεις και φτάνει μέχρι τα αποτελέσματά του, η οποία όμως γίνεται με επιστημονική τεχνογνωσία και μεθοδολογία (Ξωχέλλης, 2006). Επιπρόσθετα, σύμφωνα με τον Σολομών (1999), μέσω της αξιολόγησης προωθούνται διαδικασίες για την ανάπτυξη του/της εκπαιδευτικού και της εκπαιδευτικής μονάδας και ενθαρρύνεται η ανάπτυξη πρωτοβουλιών σε τοπικό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.
Σε όλη τη διάρκεια της υλοποίησης του προγράμματος, η αξιολόγηση των δράσεών του ήταν αδιάκοπη και έλεγχε συνεχώς τους στόχους που είχαν τεθεί, το βαθμό υλοποίησής τους, αλλά και την ενεργό εμπλοκή όλης της σχολικής κοινότητας, στην επίτευξη των κοινά συμφωνηθέντων στόχων, μέσω μηνιαίων τηλεδιασκέψεων όλων των εμπλεκομένων σχολικών μονάδων. Ταυτόχρονα, γινόταν συνεχής αποτύπωση όλων εκείνων των σημείων που επιδέχονταν βελτίωσης και αναπροσαρμόζονταν οι στρατηγικές επίτευξης των στόχων.
Στο τέλος του προγράμματος, διεξήχθη η τελική αξιολόγηση, με τη διανομή ερωτηματολογίου, μέσω της πλατφόρμας Google Drive, σε όλους τους/τις μαθητές/τριες του σχολείου, μέσω του οποίου αναδείχθηκε ο πολύ μεγάλος βαθμός ικανοποίησής τους από την εφαρμογή του προγράμματος στο σχολείο μας, όπως παρουσιάζεται στον πίνακα 1.
Πίνακας 1: Αξιολόγηση του προγράμματος από τους/τις μαθητές/τριες (σύνολο απαντήσεων 95)
Εκτός από τα παιδιά, διανεμήθηκε ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο και στους/στις εκπαιδευτικούς του σχολείου, επίσης μέσω της πλατφόρμας Google Drive, μέσω του οποίου αναδείχθηκε η ιδιαίτερη ικανοποίησή τους από την εφαρμογή του προγράμματος και τα αποτελέσματά του, όπως συνοπτικά παρουσιάζεται στον πίνακα 2.
Πίνακας 2: Αξιολόγηση του προγράμματος από τους/τις εκπαιδευτικούς (σύνολο απαντήσεων 17)
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Τα αποτελέσματα του έργου ήταν ιδιαίτερα θετικά. Η αλληλεπίδραση στο έργο eTwinning πρόσφερε στους/στις μαθητές/τριες ευκαιρίες για επικοινωνία και δημιουργία επαφών. Ήρθαν σε αλληλεπίδραση με διαφορετικούς πολιτισμούς, γνώρισαν και κατανόησαν την ύπαρξη πολιτισμικών διαφορών και ομοιοτήτων εντός και εκτός τάξης, αλληλεπίδρασαν και συμμετείχαν σε συνεργατικές δραστηριότητες, ανέπτυξαν διαφορετικές απόψεις και συμπεριφορές, δημιούργησαν πόρους από κοινού και εμβάθυναν σε ζητήματα ευρωπαϊκής κληρονομιάς (Galvin, 2009).
Ταυτόχρονα, έγιναν ενεργά μέλη μιας ψηφιακής κοινότητας μάθησης με κοινές αξίες, ανησυχίες και ενδιαφέροντα, αντάλλαξαν εμπειρίες, στρατηγικές και απόψεις, αναφορικά με την υλοποίηση του έργου, οικοδόμησαν σχέσεις και έγιναν υπεύθυνοι/ες για την εργασία που τους είχε ανατεθεί (Alexiou, 2019).
Η προστιθέμενη αξία του έργου εδράζεται στην αξία της συνεργασίας μαθητών/τριών από διαφορετικά κράτη, γεγονός που καθιστά το έργο πολυπολιτισμικό, ένα έργο δηλαδή που δημιουργεί «μια νέα γενιά ανθρώπων, που ενστερνίζονται την ίδια αντίληψη αναφορικά με κοινούς στόχους: τη βελτίωση της εκπαίδευσης, το αίσθημα του ανήκειν σε μια κοινότητα και, εν τέλει, το ότι αποτελούν κομμάτι της ίδιας, ενωμένης Ευρώπης» (Cassels et al., 2015, σελ.6)
Οι μαθητές/τριες έδειξαν μεγάλο ενθουσιασμό για την επικοινωνία που υπήρξε ανάμεσα στα συμμετέχοντα σχολεία μέσω της πλατφόρμας, αλλά και μέσα από τις φωτογραφίες και τα βίντεο, μέσω των οποίων απέκτησαν τη δυνατότητα να παρουσιάσουν τις δράσεις, τις κατασκευές, αλλά και τις εργασίες τους. Τα παιδιά απέκτησαν επίσης την ευκαιρία, επικοινωνώντας μέσω υπολογιστή, να διευρύνουν την ανάπτυξή τους, τόσο σε προσωπικό, όσο και σε κοινωνικό επίπεδο (Jonassen, 2000).
Αναφορικά με τους/τις εκπαιδευτικούς, η συνεργασία ανάμεσά τους και η συμμετοχή τους σε μια εκπαιδευτική διαδικτυακή κοινότητα, δημιούργησε μια αίσθηση εμπιστοσύνης, αμοιβαιότητας, κοινών αξιών και πεποιθήσεων, ανάμεσα στους/στις συμμετέχοντες/ουσες. Έτσι, μέσα από την ανταλλαγή ιδεών, πρακτικών συμβουλών και κριτικού αναστοχασμού, οι εκπαιδευτικοί ενίσχυσαν την ικανότητά τους για μάθηση και αλλαγή, ενώ κατάφεραν να αναπτύξουν τις τεχνικές δεξιότητες και τις γνώσεις τους (Holmes, 2013).
Μέσω της συμμετοχής τους στο eTwinning έργο, οι εκπαιδευτικοί βελτίωσαν τις ψηφιακές τους δεξιότητες και το επίπεδο γνώσης και χρήσης της ξένης γλώσσας επικοινωνίας. Ενίσχυσαν τις ικανότητες για διαχείριση και επικοινωνία, την πολιτισμική συνείδηση και έκφραση, αλλά και τις προσωπικές και μεταγνωστικές δεξιότητές τους, όπως της ευελιξίας στη σκέψη (Kearney & Gras-Velazquez, 2018).
Όπως χαρακτηριστικά υποστηρίζει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το πρόγραμμα eΤwinning είναι αποτελεσματικό στον τομέα της επαγγελματικής ανάπτυξης των εκπαιδευτικών, διότι οι εκπαιδευτικοί αναπτύσσουν αποδοτικότερες πρακτικές διδασκαλίας μέσα από τη συνεργασία, ενώ προάγουν και τις δεξιότητες εκείνες που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και την ολοκλήρωση των εκπαιδευτικών της σημερινής εποχής (European Commission, 2013).
Ιδιαίτερη υπήρξε η ικανοποίηση των εκπαιδευτικών από τη συμμετοχή τους στις τηλεδιασκέψεις που οργανώθηκαν στη διάρκεια του προγράμματος, ενώ παράλληλα αξιοποιήθηκε και το forum για υλοποίηση ομαδικών συζητήσεων και συνεργατικών δράσεων, προκειμένου η υλοποίηση όλου του έργου να αποτελέσει προϊόν συνεχούς και αδιάκοπης συνεργασίας.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ
Ο ομαδοκεντρικός, βιωματικός και διαθεματικός χαρακτήρας του έργου, κέντρισε το ενδιαφέρον των μαθητών/τριών και προκάλεσε την εμπλοκή τους στις δράσεις του. Η υλοποίηση του έργου συνετέλεσε στην διαμόρφωση και εγκαθίδρυση ενός πολύ θετικού κλίματος μέσα στη σχολική μας κοινότητα, με την ουσιαστική συμμετοχή μαθητών/τριών και εκπαιδευτικών. Το πιο θετικό όμως στοιχείο όμως, ήταν το γεγονός ότι παρακίνησε ακόμα και «αδιάφορους/ες» για τα τεκταινόμενα της σχολικής ζωής μαθητές/τριες, οι οποίοι/ες έδειξαν ένα ανέλπιστο ενδιαφέρον να συμμετάσχουν ενεργά στο πρόγραμμα και τις δραστηριότητές του.
Τα διαφορετικά προγράμματα σπουδών των συνεργαζόμενων σχολείων, δεν δημιούργησαν εμπόδια στην ομαλή υλοποίηση του προγράμματος και στη συνεργασία ανάμεσα στους/στις εκπαιδευτικούς. Τα όποια προβλήματα παρουσιάστηκαν, αφορούσαν κυρίως σε δυσκολίες ως προς την επικοινωνία μεταξύ των μαθητών/τριών, λόγω μη επαρκούς γνώσης της αγγλικής γλώσσας.
Ωστόσο, μέσω της συμμετοχής σε έργα eTwinning, τα παιδιά οδηγούνται σταδιακά σε αύξηση του λεξιλογίου τους, καθώς η ανάγκη επικοινωνίας μέσω της χρήσης μιας ξένης γλώσσας, τα ωθεί στην εκμάθηση νέων λέξεων και εκφράσεων. Επίσης, μέσω βιωματικών δραστηριοτήτων, όπως η συμμετοχή σε online συζητήσεις, τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα εφαρμογής των γλωσσικών τους γνώσεων σε πραγματικές καταστάσεις, ενώ παράλληλα η επιτυχής επικοινωνία σε μια ξένη γλώσσα, τονώνει την αυτοπεποίθηση τους και τα ενθαρρύνει να συνεχίσουν να μαθαίνουν. (Myles, 2017).
Τέλος, η παρουσίαση των δράσεων του προγράμματος στους διαδρόμους και σε άλλα εμφανή σημεία των εμπλεκόμενων σχολείων, ενθουσίασε τους/τις μαθητές/τριες και αποτέλεσε ισχυρό κίνητρο, για την ακόμα πιο ενεργή συμμετοχή τους και σε νέα προγράμματα eTwinning, κατά τα επόμενα σχολικά έτη.
Εν κατακλείδι, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η εμπλοκή των μαθητών/τριών σε διαθεματικές δραστηριότητες, αναπτύσσει σημαντικά την αυτοπεποίθησή τους, «χτίζει» γέφυρες επικοινωνίας που υπερβαίνουν τις διαφορές τους και τους/τις ενδυναμώνει, καθώς ενισχύει τη συνεργασία και την αλληλεγγύη, όχι μόνο εντός του σχολικού πλαισίου, αλλά και σε διεθνές επίπεδο.
Τα προαναφερθέντα θέτουν τις βάσεις ενός σύγχρονου, συμπεριληπτικού και δημιουργικού μαθησιακού περιβάλλοντος, για τη δημιουργία ενός ανοικτού, ελεύθερου και συνεργατικού σχολείου, όπου όλα τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα κατάκτησης της προσωπικής τους μάθησης και βίωσης συναισθημάτων επίτευξης των στόχων, ανεξάρτητα από το μαθησιακό και κοινωνικό τους υπόβαθρο (Μπαδικιάν, 2017).
ΑΝΑΦΟΡΕΣ
Καψάλης, Α., Νημά, Ε., (2019). Σύγχρονη Διδακτική. Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη.
Μαρβάκης, Α., (2014). Στρατηγικές και πρακτικές μάθησης. Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο
Μπαδικιάν, Σ. (2017). Συνεργατικά σχολεία με την παιδαγωγική Freinet.. Διαδικασίες Εφαρμογής, Υ.Π.Ε.Π.Θ., Αθήνα.
Ξωχέλλης, Π. (2006). Ο εκπαιδευτικός στον σύγχρονο κόσµο. Αθήνα: Τυπωθήτω Γ. ∆αρδανός.
Παρασκευάς, Μ. (2016). Πρόλογος. Στο: Ν. Τζιμόπουλος & Α. Λούβρης (Επιμ.), 3ο Πανελλήνιο Συνέδριο eTwinning «Αξιοποίηση των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας στα συνεργατικά σχολικά προγράμματα, Πάτρα: Εθνική Υπηρεσία υποστήριξης eTwinning.
Σολομών, Ι. (επιμ.) (1999). Εσωτερική αξιολόγηση και προγραμματισμός του εκπαιδευτικού έργου στη σχολική μονάδα. Αθήνα: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο.
Χατζημιχαήλ, Μ., Λ. (2010). Η εφαρμογή και η αποτελεσματικότητα της διαθεματικής προσέγγισης στη διδακτική πρακτική. Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Θεμάτων,16, 212-225
Χρυσαφίδης, Κ., (2011). Διαθεματική Προσέγγιση της Γνώσης. Αθήνα: Δίπτυχο.
Alexiou, L. (2019). Teaching mathematical concepts using web-based
collaborative environments. An eTwinning case study. Ανοικτή Εκπαίδευση: το περιοδικό
για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση και την Εκπαιδευτική Τεχνολογία,15(1), 111-124.https://doi.org/10.12681/jode.18964
Blessinger, P. & Carfora, J. M. (2014). Innovative approaches in teaching and learning: Αn introduction to inquiry-based learning for the arts, humanities, and social sciences. In P., Blessinger, & J. M.Carfora, (Eds.), Inquiry-based learning for the arts, humanities, and social sciences: A conceptual practical resource for educators, 3-25. Emerald Group Publishing Limited
Cassells, D., Gilleran, A., Morvan, C., & Scimeca, S. (2015). eTwinning generation,
celebrating ten years of eTwinning. Brussels: Central Support Service of eTwinning European Schoolnet.
Crawley, C. (2010). eTwinning 2.0: Building the Community for Schools in Europe.Brussels: Central Support Service for eTwinning, European Schoolnet
European Commission, Directorate-General for Education, Youth, Sport and Culture
(2013). Study of the impact of eTwinning on participating pupils, teachers and schools – Final report, Publications Office. Ανακτήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2026 από τη διεύθυνση
https://data.europa.eu/doi/10.2766/40681
Galvin, C. (2009). eTwinning in the classroom: A showcase of good practice (2008-2009). Brussels: Central Support Service for eTwinning, European Schoolnet.
Gilleran, A., & Kearney, C. (2014). Developing pupil competences through eTwinning.
Brussels: Central Support Service of eTwinning-European Schoolnet
Holmes, B. (2013). School teachers’ continuous professional development in an online
learning community: lessons from a case study of an eTwinning Learning Event.
European Journal of Education, 48 (1), 97-112.
Jonassen, D.H. (2000). Computers as mind tool for schools: Engaging critical thinking: NJ: Prentice-Hall.
Kearney, C. (2016). Monitoring eTwinning Practice: A pilot activity guiding teachers’
competence development. Brussels: Central Support Service of eTwinning, European Schoolnet.
Kearney, C. & Gras-Velázquez, À. (2018). eTwinning Twelve Years On: Impact on teachers ’practice, skills, and professional development opportunities, as reported by eTwinners. Brussels: Central Support Service of eTwinning, European Schoolnet.
Myles, F. (2017). Learning foreign languages in primary schools: is younger better? Languages, Society & Policy. Ανακτήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2026 από τη διεύθυνση
https://www.meits.org/policy-papers/paper/learning-foreign-languages-in-primary-schools-is-younger-better
Navracsics, T. (2016). Growing Digital Citizens. Brussels: Central Support Service of
eTwinning, European Schoolnet.
Pateraki, I. (2018). Measuring the impact of eTwinning activities on teachers’ practice andcompetence development – Monitoring eTwinning Practice Framework. Brussels: Central Support Service of eTwinning, European Schoolnet.
Scott, C. L. (2015). The futures of learning 3: What kind of pedagogies for the 21st century? Education Research and Foresight, 15, 1-21.
